De geschiedenis van Zutphen in Gelre (deel 12)

MC Kleuver/ september 29, 2020/ Gelderland/ 0 comments

Van alle Gelderse steden is Zutphen wellicht de mooiste. En dat kan het niet zonder toeval zijn, omdat de stad hoog in het vizier lag bij de graven en later hertogen van Gelre. In de Romeinse tijd waren er enkele dorpen te vinden langs de IJssel en de Berkel. Deze riviertjes zorgden voor het vervoer van onder andere etenswaren. In 882 werd Zutphen verwoest door Vikingaanvallen, maar de graven van Hamaland bouwden al snel een machtige stad op, inclusief een grote ringwalburg. In de huidige plattegrond van Zutphen is deze voormalige afbakening nog altijd te onderscheiden. 

Ermgard van Zutphen trouwde op vorstelijke wijze met graaf Gerard II van Gelre. Dit huwelijk vond plaats in de Sint Walburgiskerk in Zutphen. Hierbij werden de graafschappen Gelre en Zutphen met elkaar verenigt. Hun oudste zoon Hendrik erft hierdoor beide graafschappen rond 1133. De welvaart onderging voorspoed, waardoor Zutphen als eerste stadsrechten mocht ontvangen. Hierdoor kreeg het het recht om wekelijkse markten te organiseren, maar ook het bouwen van stadsmuren en tol heffen hoorden bij deze rechten. Otto I van Gelre gaf Zutphen deze privileges tussen 1190 en 1200. 

Kaart van Zutphen uit 1649

De economie in het oude Zutphen

Na deze eerste periode onder het graafschap werd Zutphen lid van het Hanzeverbond. Zij dreven handel met de andere steden in voornamelijk vis, boter en bier. Wijn en hout kwamen over de rivieren terug naar Zutphen. De stad kreeg van de Koning van Denemarken een eigen nederzetting in Skåne, Zweden. 200 jaar lang heeft de stad van dit verbond mogen genieten. Daarna verschoof het economisch gebied meer richting het westen, naar Holland. Zutphen bleef echter een belangrijke marktstad voor voornamelijk voedsel en hout. 

Kondichboeken zijn rechtsboeken welke aan een streek zijn gebonden. Het uitspreken van recht is namelijk aan de geschiedenis van Zutphen verbonden. Hier in de stad wordt al honderden jaren recht gesproken. Degenen die zware misdaden hadden begaan, werden in de middeleeuwen veelal berecht op een publieke plek. Niet alleen de hoofdstad van dit kwartier maakte gebruik van dit kondichboek. Nee, alle andere steden gebruikten een kopie van die van Zutphen. Zo werd er overal in Gelre hetzelfde recht uitgesproken. 

Vanaf 1700 groeide het inwonersaantal binnen de stadsmuren. Het werd echter onmogelijk om met 16.000 mensen hier binnen te blijven leven. In 1874 werd hier pas werk van gemaakt door de vesting af te breken. Zo kon de stad verder groeien. 

In de moderne tijd staat Zutphen bekend als historische stad met grote evenementen als het Chocolade Festival of de Nationale Bokbierdag. Je kunt je hier gemakkelijk een gehele dag vermaken. Ook met een mondkapje op.

Eerder in deze serie verschenen: Arnhem, Harderwijk, Geldern, Nijmegen, Tiel, Doetinchem, Goch, Doesburg, Apeldoorn, Staverden en Nieuwstadt.

Meer over de geschiedenis van Zutphen is te vinden op Kijk op Zutphen

No votes yet.
Please wait...
Voting is currently disabled, data maintenance in progress.
Share this Post

About MC Kleuver

Sinds 2016 schrijft MC Kleuver elke week een column over wat hem bezighoudt. Daarnaast schrijft hij gedichten en is zijn eerste gedichtenbundel uitgebracht in 2018. De belangrijkste onderwerpen op deze blog zijn: autisme, boeken, edelstenen, natuur, geluk en Gelderland.

Leave a Comment

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>
*
*